Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for Ιουνίου 2014

Το τελευταίο διάστημα διάβασα αρκετές βιογραφίες. Η πρώτη για την οποία θα κάνω αναφορά και μου έκανε μεγάλη εντύπωση ήταν αυτή του Ευάγγελου Παπαστράτου, γνωστού καπνοβιομήχανου που ίδρυσε την ομώνυμη εταιρεία τσιγάρων στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Το βιβλίο λέγεται «Η δουλειά και ο κόπος της – από τη ζωή μου» και την έκδοση έχουν αναλάβει οι εκδόσεις Gema. Είναι αρκετά μεγάλο φυσικά, σχεδόν 300 σελίδες αλλά εγώ το βρήκα πολύ ενδιαφέρον και το διάβασα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Στο εξώφυλλο υπάρχει μία φωτογραφία του συγγραφέα από την παιδική του ηλικία.

Ευάγγελος Παπαστράτος

Φωτογραφία με άδεια των εκδόσεων Gema

Ο Παπαστράτος γεννήθηκε το 1884 στο Αγρίνιο και έμεινε ορφανός από πατέρα σε μικρή ηλικία. Το βιβλίο πραγματεύεται ουσιαστικά όλη του τη ζωή αλλα κυρίως τις εμπειρίες του από τότε που άρχισε να εργάζεται στην αρχή ως παραπαίδι σε ένα μαγαζί του Αγρινίου (σε ηλικία 12 ετών) και στη συνέχεια ως κανονικός υπάλληλος. Η εκπαίδευσή του ήταν η βασική, πράγμα συνηθισμένο για τα χρόνια εκείνα, αλλά αυτό δεν τον εμπόδισε σύντομα να αποκτήσει εμπορικό δαιμόνιο και σε ηλικία 22 ετών να ιδρύσει δική του εταιρεία μαζί με έναν συνεργάτη και να αρχίσει εμπόριο καπνών. Αν και αυτή η πρώτη εταιρεία δεν είχε μεγάλη ζωή λόγω του θανάτου του συνεργάτη του, συνέχισε μαζί με τον αδελφό του ιδρύωντας μία νέα, την «Αφοί Παπαστράτου». Στις σελίδες του βιβλίου θα βρείτε όλη την επαγγελματική του πορεία με αναφορές στις προσπάθειες που έκανε να προωθήσει τα ελληνικά καπνά στο εξωτερικό, να βελτιώσει την ποιότητά τους, που είχε σχέση τόσο με την παραγωγή τους όπως και με την επεξεργασία τους, αλλά και να βελτιώσει τις συνθήκες εργασίας για όσους δούλευαν στην επιχείρησή του. Μέσα στο πέρασμα του χρόνου βρέθηκε απέναντι σε προκλήσεις με προβλήματα που είχαν να κάνουν με συνεργάτες, με τη γραφειοκρατία αλλά και λόγω των πολέμων. Για παράδειγμα κατα τη διάρκεια της κατοχής ο Γερμανοί ουσιαστικά κατάσχεσαν όλον τον καπνό που είχε στις αποθήκες της η εταιρεία, χωρίς φυσικά αποζημίωση… Αργότερα όταν προσπάθησε να αυτοματοποιήσει την επικόληση της φορολογικής ταινίας πάνω στα κουτιά των τσιγάρων με ειδικές μηχανές, βρέθηκε μπροστά στις απαγορεύσεις του κράτους που ουσιαστικά προστάτευαν τους αντίπαλούς του επειδή δεν είχαν τις ίδιες μηχανές!

Θα σταθώ επίσης και σε δύο τρία σημεία που μου έκαναν εντύπωση (και θυμάμαι ακόμα). Το πρώτο, η προσωπική του παραδοχή πως αυτοβούλως θυσίασε τα παιδικά του και ανέμελα χρόνια για να εργαστεί από νωρίς, αν και ουσιαστικά αναγκάστηκε για να βοηθήσει οικονομικά την οικογένειά του. Το δεύτερο, η απίστευτη (για την εποχή μας) διαπίστωση ότι το ξύλο στα παιδιά (με μέτρο όπως αναφέρει) δεν είναι κακό. Και μιλάμε πάντα για έναν άνθρωπο που το έζησε αυτό ως αποδέκτης όχι επι θεωρητικής βάσης. Ο ίδιος δηλαδή παραδέχεται στο κείμενό του πως κάποιε φορές το ξύλο σαν παιδί τον συνέτισε. Αυτό φυσικά δεν είναι προτροπή από μέρους μου αν είστε γονείς αλλά απλή παρατήρηση με ένα θαυμαστικό και ίσως μια αφορμή για σκέψη. Το τρίτο και τελευταίο η αναφορά του σχετικά με τα θέματα υγείας που προέκυπταν από το κάπνισμα που είχαν ανακύψει πια τη δεκαετία του ’70 αν δεν κάνω λάθος. Παρόλο που κανείς δεν θα μπορούσε να του προσάψει ευθύνη να τα γνωρίζει όταν άρχισε το εμπόριο, εκείνος αναγνωρίζει το πρόβλημα που είχε προκύψει.

Το ουσιαστικό συμπέρασμα πάντως από το βιβλίο είναι για μένα ένα: Η επιτυχία στον εργασιακό τομέα (ηθική και υλική) και η καταξίωση απαιτεί πολύ μόχθο. Ο Παπαστράτος άρχισε από το μηδέν με ένα δάνειο 6.000 δραχμών (τότε) που ξεπλήρωσε στο ακέραιο. Και παρόλο που δεν είχε σπουδάσει, το εμπορικό δαιμόνιο το ανέπτυξε μεσα από την ίδια του την τριβή με το αντικείμενο που αγαπούσε και εξασκούσε. Ακόμα όμως κι αν είχε κληρονομήσει χρήματα ή μια «έτοιμη δουλειά» δεν θα μπορούσε να την κρατήσει χωρίς καθημερινή επίπονη εργασία. Τίποτα δεν γίνεται αυτόματα. Κι όλα αυτά πάντα με ένα αίσθημα ευθύνης, πατριωτισμού αλλά και τιμιότητας, ιδανικά που είχε από τα πρώτα του εργασιακά βήματα. Μαζί με τα αδέλφια του, που σιγά σιγά συσπείρωσε και έγιναν όλοι συνεργάτες στην εταιρεία του, κατάφερε να δημιουργήσει μία από τις πιο πετυχημένες βιομηχανίες στην Ελλάδα με σημαντικές εξαγωγές. Είναι λοιπόν ένα τρανό παράδειγμα πως η επιτυχία δεν είναι απαραίτητα γόνος της κομπίνας και της αρπαχτής αλλά και ούτε απαιτεί να είναι κάποιος πλούσιος εξ αρχής. Ακόμα περισσότερο δε ότι ο στόχος δεν είναι μόνο το χρήμα. Ο ίδιος στον επίλογο του βιβλίου σημειώνει «Τα παιδιά που ξεκινούν για τη ζωή, πρέπει να πιστεύουν σε κάτι, να έχουν κάποιο ιδανικό, πέρα από τον πόθο της οικονομικής επιτυχίας.»

Για περισσότερα διαβάστε το βιβλίο που σίγουρα σας προτείνω! Θα επανέλθω με περισσότερες ενδιαφέρουσες βιογραφίες.

Advertisements

Read Full Post »